Section outline

  • พื้นฐานการทำ flood map ด้วย HEC-GeoRAS สำหรับผู้เริ่มต้น (part 3: Generating flood map)

    Collapse all Expand all

    HEC-GeoRAS (หรือชื่อเต็ม HEC-GeoRAS: Geospatial Hydrologic Engineering Center’s River Analysis System) เป็น extension ของ ArcGIS ที่พัฒนาโดย USACE HEC เพื่อใช้เตรียมและประมวลผลข้อมูลภูมิสารสนเทศ (GIS data) สำหรับ HEC-RAS ซึ่งเป็นโปรแกรมวิเคราะห์การไหลในแม่น้ำ/ลำน้ำ

    📌 การใช้ HEC-GeoRAS สร้าง Flood Map โดยสรุปทำได้ตามขั้นตอนนี้:

    1. เตรียมข้อมูลเบื้องต้น

    • DEM (Digital Elevation Model) ความละเอียดพอสมควร

    • ขอบเขตลำน้ำ (Stream centerline)

    • ข้อมูล cross-section, bank line, flow path line, และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

    • ข้อมูล boundary condition และ flow data สำหรับ HEC-RAS

    2. ใช้ HEC-GeoRAS สร้าง Geometry สำหรับ HEC-RAS

    • Digitize หรือวาดเส้น River Centerline

    • วาด Flow Path Centerlines (สำหรับน้ำกลางลำน้ำ, ฝั่งซ้าย, ฝั่งขวา)

    • วาด XS Cut Lines (เส้น cross section ตัดแม่น้ำ)

    • ตรวจสอบ topology ให้อยู่ในรูปแบบที่ HEC-RAS ต้องการ

    3. ส่งออกไป HEC-RAS

    • ใช้เครื่องมือ RAS Geometry | Export GIS Data

    • จะได้ไฟล์ GIS ที่สามารถนำเข้า HEC-RAS เพื่อสร้าง Geometry file

    4. วิเคราะห์ใน HEC-RAS

    • สร้างโครงการใน HEC-RAS

    • Import Geometry จาก HEC-GeoRAS

    • กำหนด boundary condition (เช่น Q inflow, stage hydrograph)

    • Run steady/unsteady flow simulation

    5. ส่งผลกลับมาที่ HEC-GeoRAS

    • เมื่อรันเสร็จใน HEC-RAS ให้ Export ผลน้ำท่วม (Water Surface Profile) ออกมาเป็นไฟล์ GIS exchange file (RAS GIS Export)

    • เปิดใน ArcGIS + HEC-GeoRAS

    • ใช้ RAS Mapping | Import RAS Results เพื่อนำผลน้ำท่วมกลับมา overlay กับ DEM

    6. สร้าง Flood Inundation Map

    • คำนวณพื้นที่ท่วม (Inundation depth, flood extent)

    • สามารถทำเป็น thematic map เช่น

      • ระดับความลึกน้ำ (Flood depth)

      • ขอบเขตน้ำท่วม (Flood extent)

      • Flood hazard map

  • (part 3: Generating flood map)

    ✅ การใช้ HEC-GeoRAS ในการสร้าง Flood Map

    HEC-GeoRAS เป็น extension ของ ArcGIS ที่ออกแบบมาให้ทำงานคู่กับ HEC-RAS โดยมีหน้าที่หลักคือ

    1. เตรียม Geometry ของแม่น้ำ/ลำน้ำจากข้อมูล DEM หรือแผนที่ภูมิประเทศ เพื่อใช้ใน HEC-RAS

    2. ส่งข้อมูลเข้า HEC-RAS เพื่อนำไปวิเคราะห์การไหลและระดับน้ำท่วม

    3. รับผลจาก HEC-RAS กลับมา เช่น ระดับผิวน้ำ (water surface profile)

    4. สร้าง Flood Map แสดงขอบเขตและความลึกของน้ำท่วมบนแผนที่ GIS

    🎯 ประโยชน์ของ HEC-GeoRAS ในการสร้าง Flood Map

    1. แสดงขอบเขตน้ำท่วม (Flood Extent)
      → บอกพื้นที่ที่ถูกน้ำท่วมครอบคลุม

    2. แสดงความลึกของน้ำท่วม (Flood Depth)
      → จำเป็นต่อการประเมินความเสียหายและการวางแผนกู้ภัย

    3. วิเคราะห์ความเสี่ยงน้ำท่วม (Flood Hazard Analysis)
      → ใช้จัดทำ Flood Hazard Map เพื่อวางแผนป้องกันภัย

    4. วางแผนการใช้ที่ดิน (Land-use Planning)
      → ช่วยให้หน่วยงานวางโครงการพัฒนา เช่น ถนน บ้านเรือน โดยหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง

    5. สนับสนุนการเตือนภัยและบริหารจัดการน้ำ
      → ใช้กำหนดโซนอพยพ เส้นทางอพยพ และการบริหารเขื่อน/ประตูระบายน้ำ

    6. สื่อสารกับประชาชนและผู้กำหนดนโยบาย
      → Flood Map เข้าใจง่าย เห็นภาพจริงบนแผนที่ ทำให้สื่อสารความเสี่ยงได้ตรงจุด